Evolutie 20

Vorige

Stop

Volgende

Fruitvliegen van Hawaii
Naar Skelton: Evolution (1993)

Sympatrische soortvorming

In het verleden zijn waarschijnlijk enkele fruitvliegjes overgewaaid naar de Hawaii-archipel. Deze eilandengroep ligt ver verwijderd van het vasteland en heeft daardoor een soortenarme fauna. Daardoor zijn veel niches (leefomgevingen) niet bezet door dieren. Uit de paar oer-fruitvliegjes hebben zich honderden nieuwe soorten ontwikkeld. Dat kon vooral doordat er op de Hawaii-eilanden weinig insecten waren. Doordat er b.v. geen kevers voorkwamen, zijn er soorten fruitvliegen ontstaan die lijken op kevers. Sommige afstammelingen van de fruitvliegjes zijn 2,5 cm groot! Op het kaartje is te zien hoeveel soorten er op elk eiland voorkomen en hoeveel keer er enkele vliegjes zijn overgestoken om stamouders te worden van een nieuwe soort.
Men spreekt van het founder-effect (stichter-effect) als als uit slechts enkele exemplaren een nieuwe soort voorkomt. Als zo'n 'stichter' een bijzondere eigenschap heeft, wordt die eigenschap opgenomen in de soortkenmerken. Zo is er in de VS een Indianendorp met relatief veel albino's. Dat komt doordat de stichters destijds albino's waren.

Meer weten?
Erfelijkheid en fruitvliegen
Niche

Naast allopatrische bestaat ook sympatrische soortvorming. Hierbij vormen nieuwe soorten zich in eenzelfde gebied. Dat kan b.v. gebeuren doordat een populatie zich op ander voedsel gaat richten., een andere broedtijd aanneemt, enz. Dit model komt minder voor dan het vorige, maar vooral bij kleinere dieren als insecten is het niet zeldzaam. Zo gaat het voorbeeld in de afbeelding over insecten die op een andere voedselboom terechtkomen en zich daaraan aanpassen. Omdat die nieuwe gastboom op een ander moment het meeste voedsel biedt, zullen de insecten hun leefwijze zodanig veranderen dat de larven zich het best kunnen ontwikkelen. Zo ontstaat een verschil in broedtijd tussen de nieuwe en de oude populatie, waardoor op den duur geen genenuitwisseling meer plaatvindt. Er is dan een nieuwe soort ontstaan. Overigens zou je dit ook als allopatrische soortvorming kunnen zien, omdat er een scheiding in het leefgebied is gekomen voor de insecten.

Meer weten?
Allopatrische en sympatrische soortvorming

Evolutie 20

Vorige

Stop

Volgende